Levenscyclus analyse van een mobiele telefoon

Ik zou wel eens benieuwd zijn naar een complete LCA studie van een mobiele telefoon. Laatst was ik bezig mijn huis op te ruimen en kwam ik verschillende oude mobieltjes tegen. Iedere twee jaar heb ik een nieuwe telefoon aangeschaft met meer functionaliteiten. Vroeger was het een nokia. Tegenwoordig is het een super snelle smartphones.

Wanneer je een LCA uitvoert kijk je naar:
- manufacturing impact. Hoeveel grondstoffen / energie is er nodig om je telefoon te bouwen

- tijdens gebruik. Je batterij van je telefoon moet (wekelijks of mjisschien wel dagelijks) worden opgeladen. Echter wanneer ik naar het totale energie verbruik kijk, lijkt me dit wel relatief mee te vallen

- afdanking. Wat gebeurd er met je telefoon als deze niet meer gebruikt wordt? Dit is een interessant vraagstuk. Wanneer ik naar mijn eigen afgedankte telefoons kijk waren ze meestal kapot of ze voldeden niet meer. Recycling is niet echt een optie. Niemand die de losse componenten (print platen) gaat los schroeven en gebruikt voor andere onderdelen. ik denk dat er veel elektronica op de vuilnisbelt beland.

Ik ben hier niet echt in thuis. Wat zou nu een betere oplossing zijn voor alle afgedankte electronica? En zijn batterijen / accus echt zo slecht voor het milieu?

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Functie van het product en levensduur

Bij een levenscyclusanalyse worden er vaak meerdere opties vergeleken. Maar hoe zorg je er nu voor dat de vergelijking ook echt eerlijk is en dat er geen appels met peren wordt vergeleken. Vaak helpt het ook om eens een stapje terug te doen, en te kijken waar het product eigenlijk voor dient (wat is de functie?) en de levensduur vast te stellen.

Een mooi voorbeeld is verf. Verf wordt gefabriceerd uit een aantal chemicaliën. Het is duidelijk dat de verf een invloed heeft op het milieu (productie, grondstoffen etc.).

Stel je zou verf A, met verf B willen vergelijken. Beide verven hebben als functie om een schip te voorzien van een beschermingslaag.Welke verf belast het milieu het minst?

Als je puur kijkt naar de componenten, zou je verwachten dat de verf die het minste schadelijke stoffen bevat, het minst belastend is voor het milieu.

De verf heeft echter een functie: Namelijk het beschermen van een product (in dit geval van een schip). Ook moet je de levensduur in ogenschouw nemen: Stel verf-A gaat veel langer mee dan verf-B (levensduur).

In dit geval zal verf-A waarschijnlijk veel minder milieu belastend zijn dan verf-B.Het schip moet immers minder vaak uit het water en kan dan zijn dienst niet doen, en ook is er meer verf nodig als het schip vaker voorzien moet worden van een nieuwe laag.

Bij het maken van een LCA is het daarom van belang dat de functie en levensduur altijd worden meegenomen.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voorbeelden van producten en milieuimpact

Een tweetal simpele voorbeelden van producten en de impact op het milieu.

Een (houten) stoel
Een stoel wordt veelal vervardigt uit hout en wordt bekleed met textiel. Wanneer alle grondstoffen verzamelt zijn, wordt de stoel in elkaar gezet. Daarna wordt de stoel vervoert via een distributiecentrum, naar een winkel, en uiteindelijk de consument. De consument zet de stoel in het huis, maakt er gebruik van (zitten), en zal als de stoel niet meer functioneert de stoel afdanken. Wellicht wordt het hout nog hergebruikt of wordt er uiteindelijk energie van gemaakt.

Als je de levenscyclus van een stoel goed bekijkt zul je zien, dat er veel energie en materiaal (milieuimpact) plaatsvindt in de productie-fase.

In de gebruiksfase wordt de stoel alleen gebruikt om te zitten. Er is geen energie of materiaal nodig voor de stoel om te functioneren.

Een ander voorbeeld is een koelkast:

Koelkast:
Een koelkast bestaat uit een aantal onderdelen die natuurlijk geproduceerd dienen te worden. Echter wanneer de consument uiteindelijk gebruikt gaat maken van de koelkast is er energie nodig om de koelkast koel te houden en de producten die je er in bewaart vers.
Stel de koelkast heeft een levensduur van 10 jaar. Gedurende het gebruik wordt er meer energie gebruikt dan er nodig is geweest om de koelkast te produceren.
Wanneer men een schonere koelkast zou willen ontwikkelen is er dan ook verstandiger om te kijken naar het energieverbruik dan naar de productie van de onderdelen.

Wellicht zou de groene ontwerper nog verder kunnen gaan. Een koelkast heeft namelijk als doel producten langer vers te houden zodat deze niet verloren gaan. Des te minder producten uit de koelkast er verloren gaan des te minder impact op het milieu. Hoe zou je dit kunnen bereiken? Ik denk hierbij aan een slimme koelkast die de gebruiker helpt te onthouden hoe lang producten nog houdbaar zijn.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Levenscyclusanalyse software en hulpmiddelen

Er zijn meerdere software pakketten op de markt, waarmee LCAs uitgevoerd kunnen worden. Dit zijn Simapro van Pre Consultants en Gabi van PE international.

Met beide softwarepaketten is het mogelijk om uitgebreide LCAs te simuleren. Daarnaast helpen de software paketten met het interpreteren van de resultaten.

Om tot goede en relevante resultaten te komen is het van belang dat er gewerkt wordt met data (Life Cycle Inventory) van hoge kwaliteit. Zowel Simapro als Gabi worden geleverd met uitgebreide databases van hoge kwaliteit. Wellicht de meest bekende LCI database is het Zwitserse Ecoinvent. Deze database bevat datasets over energie-winning, winning van grondstoffen, chemicaliën, metalen,agrarische industrie , afvalstromen, en transport.

Geplaatst in artikelen | Een reactie plaatsen

Duurzaam verpakken?

Duurzaam verpakken is een hot topic.  Vaak wordt een verpakking gezien als een nutteloze toevoeging aan een product dat slechts en alleen afval produceert. Een verpakking heeft echter een belangrijk doel; ervoor zorgen dat het product van A naar B vervoert kan worden. De verpakking kan op meerdere manieren het product beschermen. In sommige gevallen kan het product bederven, een verpakking kan er voor zorgen dat het product langer houdbaar blijft (denk aan een vleesverpakking). In andere gevallen zorgt de verpakking ervoor dat het product niet beschadigd tijdens transport.

Een voorbeeld is een komkommer. Deze wordt tegenwoordig in het schap vaak inclusief een vershoud folie verkocht. Dit stukje plastic wordt door de consument als milieu-onvriendelijk gezien, omdat plastic geassocieerd wordt met afval. Het tegenovergestelde is echter waar. Door de folie blijft de komkommer lang goed, zo gaan er minder komkommers in de distributie keten (van teler naar supermarkt) verloren. Ook blijft de komkommer langer houdbaar bij de consument. Dit beperkt het product verlies nog meer.
Daarnaast heb je maar een heel klein beetje plastic (minder dan 1%) voor één komkommer.

Natuurlijk is het belangrijk om na te denken op welke manier je zo min mogelijk het milieu belast met je verpakking en op welke manier het afval beperkt wordt. Aan de andere kant moet er altijd gekeken worden welke functie de verpakking heeft. In veel gevallen heeft de inhoud van de verpakking een dermate hoge milieu belasting, dat het beschermen daarvan nooit uit het oog verloren mag raken. Voorbeelden van producten met een hoge milieu belasting zijn: Vlees, Melk, maar ook een TV of een Radio.

Bij ander type producten denk aan cola, bier of lcuhtverfrisser ligt de verhouding milieu-belasting product verpakking aanzienlijk anders. Cola kan grof gezien worden als water met een beetje suiker. Hierbij is het niet verwonderlijk dat de verpakking een hogere milieu-belasting veroorzaakt als de inhoud.

Om dus iets zinnigs te kunnen zeggen over “sustainable packaging” moet er eerst gekeken worden naar de keten (levenscyclus) van zowel de verpakking als de inhoud.

Geplaatst in artikelen | Een reactie plaatsen

Functionele eenheid

Gedurende een LCA worden producten of diensten met elkaar vergleken door midden van een functionele eenheid. Hoeveel materialen of energie is er nodig om een bepaalde functie te vervullen. Het doel hiervan is om op een zo eerlijk mogelijke manier te vergelijken.

Een goed voorbeeld om dit uit te leggen is misschien de vergelijking tussen het drinken van koffie uit een wegwerp bekertje en een koffie mok. Bij de wegwerp beker is er voor iedere drinkbeurt een nieuw bekertje nodig. De koffie mok wordt schoongemaakt. Hier is echter wel een hoeveelheid water en eventueel zeep voor nodig. De functionele eenheid zou kunnen zijn: het aantal wegwerp-bekertjes en processen benodigd voor het drinken van koffie gedurende 30 dagen.

Geplaatst in artikelen | Getagged , | Een reactie plaatsen

Fases binnen een LCA-procedure

Wereldwijd is er een ISO standaard bekend voor het uitvoeren van LCAs, namelijk de ISO 14040 serie. In deze norm staat beschreven op welke manier een LCA uitgevoerd moet worden. Een typische LCA bestaat uit vier fases:

  • Bepalen van het doel en systeemgrenzen van het onderzoek (Goal and Scope)
  • Inventarisatie fase
  • Normalisatie fase
  • Evaluatie fase

Allereerst wordt het doel van de studie bepaald. Wat is exact de vraagstelling van de studie. Voor wie is de studie bedoeld en over welk product of proces wordt er gesproken?
Vervolgens wordt er exact bepaald welke onderdelen er binnen en buiten de studie vallen, het tijdsbestek. Ook wordt de gebruikte analyse methode beschreven.

Tijdens de inventarisatie fase worden alle in en outputs van de verschillende processen in kaart gebracht. Om dit inzichtelijk te maken wordt er veelal gebruikt gemaakt van procesbomen en in- en output tabellen. De functionele eenheid is binnen de inventarisatie fase van groot belang.

Tijdens de normalisatie fase worden de resultaten van de inventarisatie uitgelegd in termen van milieu effecten. Hierbij wordt veelal gebruik gemaakt van software.

Gedurende de laatste fase worden de resultaten nauwkeurig bekeken. In hoeverre zijn de resultaten betrouwbaar en welke conclusies kunnen er worden getrokken.

Geplaatst in artikelen | Een reactie plaatsen

Levenscyclus analyse

Ieder product van mobiele telefoon tot auto kan worden gezien als levenscyclus. Om een product te produceren is materiaal en veelal energie nodig. Daarnaast komt er altijd een stuk transport kijken om onderdelen naar de productielocatie te vervoeren. Tijdens de gebruiksfase van een product wordt er ook gebruik gemaakt van energie en grondstoffen. Denk aan de brandstof of reserve onderdelen voor een auto. Uiteindelijk heeft ieder product een afdankfase. Een auto zal uiteindelijk worden gesloopt. Sommige onderdelen kunnen hergebruikt of gerecycled worden. Andere onderdelen belanden bijvoorbeeld op de sloop.

Om het kortweg uit te leggen bestaat iedere product levenscyclus uit drie verschillende fases:
- productie
- gebruik
- afdanking.

productie, gebruik en afdanking
Wanneer je de gehele keten onderzoekt en in kaart brengt ben je bezig met een levenscyclusanalyse. Hierbij is het van belang om naar de gehele keten te kijken. Alle substanties of energiestromen die gebruikt worden tijdens “het leven” van een product worden in kaart gebracht.
Wanneer al deze energie en materiaalstromen in kaart zijn gebracht kan deze informatie vertaal worden naar bijvoorbeeld een milieu-belasting.

Wanneer we weer kijken naar het voorbeeld van de auto, zou er achterhaald kunnen worden in welke fase van een auto de meeste schade aan het milieu wordt toegebracht.

Gespecialiseerde software kan het in kaart brengen van de levenscyclus vereenvoudigen. Ook helpt zulke software bij het vertalen naar resultaten door middel van tabellen en grafieken.

Geplaatst in artikelen | Getagged | Een reactie plaatsen